مبانی تغذیه برگی
مبانی تغذیه برگی یکی از عملیات متداول برای رساندن مواد غذایی از طریق محلول پاشی کودهای قابل حل در آب به
تمام شاخ و برگ گیاه می باشد. تغذیه برگی شامل استفاده از کود محلول روی شاخ و برگ گیاهان در قالب یک ترکیب
غذایی رقیق شده با آب می باشد. با محلول پاشی، گیاه مواد مغذی را به فرم یونی، از طریق برگ و سایر اندام های
هوایی جذب میکند. تغذیه گیاهان با مواد غذایی مناسب از جنبه های مهم حفظ سلامت و عملکرد گیاه محسوب میشود.
محلولپاشی برگی به عنوان یک منبع تامین کننده مواد مغذی لازم برای گیاه استفاده میشود. محلولپاشی برگی می تواند
با تغذیه بهتر، افزایش محصول با کیفیت بالاتر، افزایش مقاومت به حمله بیماریها و آفات و افزایش تحمل به خشکی را موجب شود.
زمان و مبانی تغذیه برگی
- بهترین زمان جهت تغذیه برگی اوایل صبح یا نزدیک به غروب خورشید است. هنگامی که روزنه های برگ باز هستند.
- زمانی که رطوبت نسبی هوا در بالاترین حد قرار دارد و برگها در مرحله تورژسانس کامل هستند و سلولهای برگ مملو از آب هستند.
- تشکیل شبنم بعد از تغذیه برگی در افزایش مدت زمان ورود مواد غذایی به درون برگها به
- دلیل حلالیت مجدد مواد غذایی موجود در شبنم روی برگها، بسیار اهمیت دارد.
- محلول پاشی زمانی صورت گیرد که خاک دارای رطوبت مناسب باشد، هنگامیکه برگها مملواز آب بوده و
- تنش آبی وجود نداشته باشد ویا آبیاری قبل از محلول پاشی انجام شده باشد.
- از محلول پاشی درست قبل از بارندگی به جهت جلوگیری از شسته شدن مواد غذایی خودداری کنید.
- بارندگیه ای ملایم و سبک چند ساعت بعد از محلول پاشی، باعث حل شدن مجدد مواد غذایی در آب باران شده و افزایش جذب را به دنبال دارد.
محلول غذایی مورد استفاده مبانی تغذیه برگی
مواد غذایی باید به فرم قابل حلشان استفاده شوند تا گیاه بتواند آنها را جذب کند. pH روی حلالیت مواد غذایی
و نفوذ آنها به درون گیاه اثر می گذارد. عموما pH به سمت اسیدی نفوذ مواد غذایی به درون گیاه را بهبود می بخشد.
در مجموع pH جذب برگی را از سه طریق افزایش می دهد:
- مقدار pH روی شارژ کوتیکول (لایه ای مومی که برگ را در بر گرفته است) اثر گذاشته و نفوذ یونها مقدار را تسهیل می کند.
- شکل یونی مواد غذایی به pH بستگی دارد، بنابراین pH میتواند روی سرعت نفوذ مواد غذایی به درون گیاه اثر گذارد.
- مقدار pH می تواند روی گیاه سوزی ترکیب استفاده شده اثر داشته باشد.
نتیجه می گیریم که pH محلول غذایی باید طبق ماده غذایی استفاده شده، تنظیم گردد.
بهترین pH جهت محلول پاشی اسیدی ۵/۵ تا ۶/۵ میباشد.
در چه شرایطی باید از کودهای برگی استفاده کرد؟
فواید استفاده از کودهای برگی نسبت به افزودن آن به خاک، در شرایط مشخصی آشکار میشوند.
شرایط محدودکننده: زمانی که گیاه در شرایطی قرار دارد که از طریق ریشهها نمیتواند مواد مغذی کافی را جذب کند،
کودهای برگی راهحل مفیدی هستند. این شرایط شامل سطوح بالا یا پایین pH، تنشهای دمایی، رطوبت بالا یا پایین خاک،
بیماریهای ریشه، وجود آفتهایی که جذب مواد را تحت تأثیر قرار میدهند، عدم تعادل در مواد مغذی خاک و غیره. برای
مثال، دسترسی گیاه به ریزمغذیها در pHهای بالای خاک، تا حد زیادی کاهش مییابد. در چنین وضعی، استفاده از
منابع کودهای برگی میتواند جذب ریزمغذیها را برای گیاه بالا ببرد.
علائم کمبود مواد مغذی: یکی از مزایای مهم استفاده از کودهای برگی آن است که گیاه بهسرعت قادر به جذب مواد
مغذی از طریق آن است. راندمان جذب مواد مغذی از طریق کودهای برگی ۸ تا ۹ برابر بیشتر از حالتی است که کودها به
خاک افزوده میشوند. بنابراین زمانی که علائم کمبود مواد مغذی در گیاه مشاهده شد،
کودهای برگی بهعنوان روشی سریع و موقت، قادرند کمبودهای گیاه را جبران کنند.
محدودیتهای استفاده از کودهای برگی
دزهای محدود: تمام نیاز گیاه به مواد مغذی را نمیتوان از طریق کودهای برگی جبران کرد.
مسمومیت گیاهی: غلظتهای بالای مواد مغذی که از طریق برگها جذب میشوند، ممکن است از طریق
تبخیر آب و باقیماندن نمکها در آن، منجر به سوختگی برگها شود.
هزینه بالا: برای جلوگیری از بروز مسمومیتهای گیاهی، مقادیر اندکی از مواد مغذی در دفعات زیاد باید روی برگها
اسپری شود. با این حال، استفاده از غلظتهای کم به دفعات متعدد هزینه بسیار بالایی دارد و عملاً بهصرفه نیست.
چگونه راندمان استفاده از کودهای برگی را افزایش دهیم؟
عوامل متعددی بر راندمان کاربرد کودهای برگی مؤثر هستند:
pH محلول اسپری برگی: مواد مغذی باید به شکل قابل جذب برای گیاه در داخل محلول وجود داشته باشند.
سطح pH میتواند میزان حلالیت مواد مغذی و اثرات متقابل آنها بر یکدیگر را تغییر دهد. در حالت کلی، pHهای
اسیدی میزان نفوذ مواد مغذی از طریق سطوح برگها را بهبود میدهند