زنگ سیاه غلات
زنگ سیاه غلات یکی از شایعترین و زیانبارترین بیماریهای قارچی در مزارع گندم است که میتواند در مدت کوتاهی عملکرد محصول را بهطور چشمگیری کاهش دهد. این بیماری توسط قارچهایی از جنس Puccinia ایجاد میشود و بهصورت لکهها و تاولهای زرد، نارنجی یا قهوهای روی برگ، ساقه و خوشه ظاهر میگردد.
بهترین قارچ کش زنگ گندم
برای کنترل زنگهای گندم (زرد، سیاه و قهوهای)، استفاده از قارچکشهای موثر و مناسب یکی از مهمترین اقدامات است. این سموم میتوانند هم پیشگیریکننده باشند و هم در صورت مشاهده علائم اولیه، شدت بیماری را کاهش دهند. انتخاب قارچکش مناسب به نوع زنگ، مرحله رشد گیاه و شرایط محیطی بستگی دارد.
- آرتئا : 300سی سی در هکتار
- آمیستار اکسترا : 750 سی سی در هکتار
- تیلت : 500سی سی در هکتار
- اینوور : 500 سی سی در هکتار
- بیکانتا: 1 لیتر در هکتار
- مانکوزب: 750 تا1 کیلو در هکتار
توجه داشته باشید که دوز و میزان مصرف سم به صورت عمومی بیان شده است و شرایط هر مزرعه با یکدیگر متفاوت خواهد بود.
خسارت بیماری
خسارت این بیماری در مواقعی که جوشهای زنگ روی خوشه و ساقه زیاد باشد چشمگیر است. گیاهان آلوده به طور معمول کمتر پنجه زده و تعداد کمتری دانه در هـر خوشه تولید میکنند. دانههای تولید شده کوچک و چروکیده میباشند.
روشهای کنترل زنگ سیاه گندم عبارتند از: کشت ارقام مقاوم، از بین بردن علفهای هرز گندمیان، در صورت خطر اپیدمی شدن از بین بردن بوتههای زرشک، استفاده بهینه از کودهای ازته، رعایت تراکم کشت و در صورت لزوم سمپاشی با استفاده از قارچکشهایی که برای زنگ زرد توصیه شده است
عامل بیماری
در نقاط سردسیر دنیا وسیله زمستانگذرانی زنگ سیاه تلیوسپوراست اما در نقاط گرمسیر
تلیوسپورها قدرت تندش خود را از دست میدهند و اوردیوسپورها دوام میآورند، لذا عامل
زمستانگذرانی اوردیوسپور میباشد و چون اوردیوسپور میتواند مستقیماً روی گندم ایجاد
بیماری کند لذا وجود زرشک در مناطق گرم بـه عنـوان میزبان ثانویه لزومی ندارد. قارچ عامل
بیماری میتواند روی بقایای کاه و کلش گندم و یا علفهای هرز گندمیان زمستانگذرانی کند.
زنگ سیاه گندم، مخربترین بیماری گندم
زنگ سیاه (Stem Rust) یا زنگ ساقهای گندم یکی از مخربترین بیماریهای قارچی است که
تمام اندامهای هوایی گیاه را میتواند آلوده کند. حدود ۸ تا ۱۰ روز پس از آلودگی، علائم اولیه
به صورت جوشهای قرمز آجری رنگ روی محور اصلی ساقه، برگ، غلاف برگ و حتی قاعده سنبله
و گلوم سنبلچهها ظاهر میشوند و به مرور گسترش مییابند. در اواخر فصل رشد، رنگ این
جوشها به تدریج تیره و سیاه میشود. علائم زنگ سیاه گندم شامل موارد زیر میشود:
- ظهور تاولهای کشیده به رنگ قهوهای تیره تا سیاه روی ساقه و برگها
- پارهشدن تاولها و آزاد شدن پودر سیاهرنگ (هاگ قارچ)
- ضعیف شدن بافت ساقه و افزایش احتمال خوابیدگی گندم
- خشک شدن برگها و کاهش پر شدن دانهها
- تغییر رنگ ساقهها به قهوهای یا سیاه در مراحل پیشرفته
- مشاهده علائم در تمام اندامهای هوایی، از جمله ساقه، برگ و خوشه